Kancelara Radcy Prawnego
Paulina Jaczyńska

Landing

Skontaktuj się z Kancelarią Radcy Prawnego Paulina Jaczyńska

Masz wątpliwości, czy Twoja umowa B2B faktycznie powinna być umową o pracę?

A może jako pracodawca chcesz prawidłowo ukształtować formę współpracy, aby uniknąć ryzyka kontroli PIP?

Skontaktuj się z Kancelarią Radcy Prawnego w Białymstoku – zapewniam analizę umowy, wsparcie prawne oraz reprezentację w sporach o ustalenie stosunku pracy.

KANCELARIA RADCY PRAWNEGO
PAULINA JACZYŃSKA

Czym jest umowa B2B? Najważniejsze różnice między B2B a etatem

Umowa B2B to współpraca pomiędzy dwoma przedsiębiorcami, a nie pracownikiem a pracodawcą.

Osoba zatrudniona na B2B:

  • prowadzi działalność gospodarczą,
  • wystawia faktury VAT i na tej podstawie otrzymuje wynagrodzenie,
  • sama płaci składki ZUS i podatek,
  • może być podatnikiem VAT,
  • ponosi ryzyko gospodarcze,
  • ma większą swobodę w organizowaniu swojej pracy.

W teorii B2B daje wiele korzyści:

  • wyższe wynagrodzenie „na rękę”,
  • elastyczność,
  • możliwość odliczania kosztów.

Jednak w praktyce często umowy B2B nie spełniają tych warunków.

Zdarza się, że samozatrudniony wykonuje pracę identyczną jak pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę – w ustalonych godzinach, pod kierownictwem pracodawcy, w siedzibie firmy i bez wpływu na sposób wykonywania obowiązków.

W takich sytuacjach może dochodzić do niezgodnego z prawem zastępowania umowy o pracę umową B2B.

Kiedy pracodawca nadużywa umowy B2B? Fikcyjne samozatrudnienie według Kodeksu pracy

Zgodnie z art. 22 Kodeksu pracy, jeżeli osoba:

  • wykonuje pracę pod kierownictwem pracodawcy,
  • w określonym miejscu,
  • w ustalonych godzinach,
  • jest zobowiązana do osobistego wykonywania obowiązków,
  • nie ponosi ryzyka gospodarczego,
  • otrzymuje regularne wynagrodzenie,

to bez względu na podpisaną umowę – jest pracownikiem.

Innymi słowy:

Jeżeli pracujesz jak pracownik, to masz prawo być traktowany jak pracownik.

Nadużywanie B2B zachodzi zwłaszcza wtedy, gdy:

1. Pracodawca wymusza przejście na samozatrudnienie

Osoba zatrudniona otrzymuje propozycję nie do odrzucenia: „albo B2B, albo zwolnienie”. Takie działanie jest sprzeczne z prawem i może być uznane za obejście przepisów prawa pracy.

2. Praca ma cechy stosunku pracy

Gdy „kontraktor B2B” pracuje w trybie identycznym jak pracownik etatowy — od 8 do 16, pod nadzorem pracodawcy, w biurze, według harmonogramu narzuconego przez firmę — to mamy do czynienia z pozornością B2B.

3. Przedsiębiorca nie ma realnej niezależności

Samozatrudniony nie może:

  • zlecać zadań innym osobom,
  • sam ustalać sposobu wykonania pracy,
  • decydować o czasie pracy,
  • odmówić przyjęcia zadania.

Brak swobody oznacza stosunek pracy.

4. Brak ryzyka gospodarczego po stronie samozatrudnionego

Jeżeli osoba otrzymuje stałe wynagrodzenie, niezależne od efektów pracy, a firma zapewnia jej wszystkie narzędzia — wtedy ryzyka gospodarczego brak.

Konsekwencje nadużywania B2B — co grozi pracodawcy?

Jeżeli okaże się, że w miejscu zawartej umowy B2B powinna zostać zawarta umowa o pracę można:

  • nakazać zawarcie umowy o pracę,
  • nałożyć na pracodawcę mandat karny,
  • skierować wniosek o ściganie za wykroczenie przeciwko prawom pracownika,
  • ukarać pracodawcę karą grzywny.

Ponadto osoba samozatrudniona może żądać:

  • ustalenia istnienia stosunku pracy,
  • wypłaty wynagrodzenia jak za etat,
  • objęcie składkami ZUS,
  • urlopu,
  • świadczeń z tytułu choroby i wypadku,
  • odszkodowania

W praktyce sądy pracy często przyznają rację samozatrudnionym, zwłaszcza gdy praca miała cechy typowe dla stosunku pracy.

Czy można przekształcić umowę B2B w umowę o pracę? Jak wygląda procedura?

Tak — jeżeli Twoja współpraca spełnia cechy stosunku pracy, masz prawo złożyć pozew o ustalenie istnienia stosunku pracy.

Pozew ten musi zawierać wymagane prawem elementy, czyli:

  • oznaczenie sądu – w Białymstoku Sąd Rejonowy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, ul. Mickiewicza 103, 15 – 950 Białystok,
  • oznaczenie stron: dane pozwanego i powoda,
  • oznaczenie wartości przedmiotu sporu,
  • oznaczenie rodzaju pisma: pozew o ustalenie istnienia stosunku pracy,
  • sformułowane roszczenia: ustalenie istnienia stosunku pracy, wnioski dowodowe, wniosek o zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego,
  • uzasadnienie pozwu,
  • podpis,
  • załączniki.

Jakie dowody pomagają wykazać fikcyjne samozatrudnienie?

W sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy przydatne są m.in.:

  • grafiki, harmonogramy, listy obecności;
  • maile od przełożonych z poleceniami;
  • potwierdzenia udziału w obowiązkowych spotkaniach;
  • regulaminy, procedury, instrukcje;
  • korespondencja potwierdzająca nadzór i podporządkowanie.

Im więcej dowodów, tym większa szansa na uznanie umowy B2B za umowę o pracę.

Kiedy B2B jest w pełni legalne?

Umowa B2B jest zgodna z prawem, gdy osoba wykonująca usługi ma:

  • swobodę organizacji pracy,
  • możliwość obsługi wielu klientów,
  • prawo do zastępowania się innymi osobami,
  • własne narzędzia pracy,
  • ryzyko gospodarcze,
  • wynagrodzenie zależne od rezultatów.

W branżach takich jak IT, marketing, konsulting, projektowanie graficzne czy szkolenia — B2B jest często wyborem obu stron.

Należy na końcu wskazać, że osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia, która również wykonuje pracę o charakterze stosunku pracy ma prawo do ustalenia istnienia stosunku pracy.